-
verb auxiliar
- haber. S'ho han menjat tot, se lo han comido todo. Se les ha menjades totes, se las ha comido todas.
- haver de [1a pers pr ind: he o haig] [perífrasi d'obligació] tener que, deber, haber de. Demà m'haig de llevar d'hora, mañana tengo que (o debo, o he de) levantarme temprano.
- haver de [indica possibilitat] deber de, tener que. De tant córrer han d'acabar rebentats, de tanto correr deben de acabar rendidos. verb impersonal
- [acompanyat de l'adverbi hi] [existir] haber, existir. Hi ha gent que no sap de llegir, hay gente que no sabe leer.
- [ésser] haber. Hi ha molta gent a la reunió, hay mucha gente en la reunión.
- [trobar-se] estar. Ja hi ha a la venda el nou diccionari, ya está en venta el nuevo diccionario.
- [fer temps] hacer. Hi ha tres hores que el cerquem i no el trobem, hace tres horas que lo buscamos y no lo encontramos.
- [en expressions fossilitzades] haber, hacer. Temps ha, tiempo ha. Dies ha, hace días.
- alguna cosa hi deu haver algo habrá, algo debe haber. Alguna cosa hi deu haver que se'n parli tant, algo habrá para que se hable tanto de ello.
- com més n'hi ha, més se'n vol cuanto más se tiene, más se quiere, quien más tiene, más quiere.
- com no n'hi ha (o no n'hi ha gaires) como hay pocos. Un home honrat com no n'hi ha, un hombre honrado como hay pocos.
- d'allò que no hi ha de lo que no hay.
- d'on no n'hi ha no en pot rajar de donde no hay, no se puede sacar, no se le pueden pedir peras al olmo.
- en havent (o havent) [seguit de participi passat] después de [seguido de inf]. En havent dinat, después de comer.
- haver-n'hi per a ser para, haber como para. N'hi ha per a no dir-li mai més res, es como para no decirle nunca nada más.
- haver-n'hi prou amb bastar con. N'hi ha prou amb sentir-ho una vegada, basta con oírlo una vez.
- ja n'hi ha prou! ¡se acabó!, ¡basta!, ¡ya está bien!
- ja n'hi ha prou de basta de. Ja n'hi ha prou de bromes, basta de bromas.
- n'hi ha per a això i per a molt més! ¡es para eso y para mucho más!, ¡no es para menos!
- n'hi ha que los hay que. N'hi ha que diuen que sí i n'hi ha que diuen que no, los hay que dicen que sí y los hay que dicen que no.
- no haver-hi per on agafar no haber por dónde coger.
- no haver-hi res més a dir no haber más que decir.
- no haver-hi res a fer no haber nada que hacer.
- no haver-hi res a perdre no haber nada que perder.
- no haver-n'hi per a començar no haber (o tener) ni para empezar.
- no haver-n'hi per a tant no ser para tanto.
- què hi ha? ¿qué hay?
- què hi ha de nou? ¿qué hay de nuevo?
- si n'hi ha de...! ¡la de...!, ¡qué de...! Si n'hi ha de problemes a casa!, ¡la de problemas que hay en casa! verb transitiu
- antigament [tenir] haber, tener. Havia cinc fills, había cinco hijos.
- [variant de heure, amb totes les desinències pròpies d'aquest verb]
Vegeu també:
haver2